Eller Neden Çatlar? Kuruyan El Derisi İçin Bakım Düzeni
El derisi yüzden daha ince ve daha savunmasızdır. Yıkama, kurulama, krem zamanlaması ve eldiven kullanımıyla kuruluğu önlemenin yolları.
Selin Yalçınkaya 4 dk okuma
Yüz bakımına ayrılan ilgi çoğu zaman ellere gösterilmez. Oysa eller gün boyunca sudan, deterjandan, soğuk havadan ve sürekli sürtünmeden en çok etkilenen bölgedir. Kuruma, pullanma ve parmak kenarlarındaki çatlaklar da bu yüzden sık görülür.
El derisinin kuruması çoğunlukla bir ürün eksikliğinden değil, alışkanlıklardan kaynaklanır. Yıkama sıklığı, suyun sıcaklığı, kurulama biçimi ve kremin ne zaman sürüldüğü sonucu doğrudan belirler. Aşağıdaki başlıklar bu düzeni kurmaya yardım ediyor.
Elin Derisi Yüzden Farklıdır
El sırtındaki deri incedir ve yağ bezleri açısından fakirdir. Bu, derinin kendi nem tutucu tabakasını yenilemesini zorlaştırır. Avuç içi ise tam tersine kalındır ama nem tutma kapasitesi düşüktür.
Bu yapı farkı, ellerin neden yüzden daha çabuk kuruduğunu açıklar. Ayrıca ellerin gün içinde onlarca kez yıkanması, oluşan koruyucu tabakanın sürekli sıfırlanmasına yol açar.
Su ve Deterjanın Etkisi
Sabun ve bulaşık deterjanı, yağı çözmek için tasarlanmıştır. Bu görevi yaparken derinin kendi yağını da uzaklaştırır. Yıkama sıklığı arttıkça derinin yenilenmeye ayıracağı süre azalır.
Özellikle bulaşık deterjanları ve yüzey temizleyicileri, el sabunlarına göre çok daha güçlüdür. Bunlarla çıplak elle çalışmak, kuruluğun en sık görülen sebeplerindendir.
Kokusuz ve nemlendirici içerikli el sabunlarına geçmek, tek başına belirgin fark yaratır. Antibakteriyel ürünleri ise yalnızca gerçekten gerekli durumlarda kullanmak daha doğrudur.
Sıcak Su Meselesi
Sıcak su elleri hızla temizler gibi hissettirir, ancak deriden yağı çok daha etkili biçimde uzaklaştırır. Kışın alışkanlık hâline gelen sıcak yıkama, kuruluğu belirgin biçimde artırır.
Ilık su çoğu durumda aynı temizliği sağlar. Suyun sıcaklığını düşürmek, hiçbir ek masraf gerektirmeyen ve etkisi birkaç gün içinde hissedilen bir değişikliktir.
Kurulama Alışkanlığı
Elleri hızlıca silip ıslak bırakmak, kurumayı hızlandırır. Deri yüzeyinde kalan su buharlaşırken beraberinde derinin nemini de götürür.
Doğru yöntem, ovalamadan bastırarak kurulamaktır. Parmak aralarının kuru kalması özellikle önemlidir; nemli kalan bu bölgeler hem tahrişe hem soyulmaya açıktır.
Krem Seçimi ve İçerik
El kremleri genel olarak üç işi yapar: yüzeydeki suyu tutar, deriye nem çeker ve üzerine koruyucu bir tabaka bırakır. İyi bir krem bu üçünü birden içerir.
Çok kuru ve çatlamış ellerde daha yoğun, merhem kıvamındaki ürünler tercih edilmelidir. Hafif losyonlar gün içi kullanım için uygundur ama ileri kuruluğu tek başına çözmez.
Yoğun parfüm içeren ürünler, hassas ciltlerde tahrişi artırabilir. Kuruluk sorunu varken kokusuz ürünlere geçmek çoğu zaman daha iyi sonuç verir.
Kremi Ne Zaman Sürmeli?
Zamanlama, ürün seçiminden daha belirleyicidir. Krem, eller hafif nemliyken sürüldüğünde yüzeydeki suyu hapseder ve etkisi belirgin biçimde artar.
Bu yüzden her el yıkamadan sonra kurulamanın hemen ardından krem sürmek, günde bir kez bol miktarda krem sürmekten çok daha etkilidir. Küçük bir tüpü çantada bulundurmak bu düzeni kolaylaştırır.
Gece Bakımı
Uyku süresi, derinin en çok yenilendiği zaman dilimidir. Yatmadan önce bol miktarda yoğun krem sürmek, gün içinde uygulanan bakımdan daha uzun süre etkili olur.
Çok çatlamış ellerde, kremin üzerine pamuklu bir eldiven giymek etkiyi artırır. Bu yöntem birkaç gece üst üste uygulandığında, derin çatlaklarda bile fark edilir bir düzelme sağlar.
Eldiven Kullanımı
Bulaşık, temizlik ve çamaşır işlerinde eldiven kullanmak, el bakımında en çok işe yarayan tek alışkanlıktır. Deterjanla temas kesildiğinde deri kendini onarmaya fırsat bulur.
Eldivenin içi terlediğinde de tahriş olabilir. Uzun süreli işlerde ince pamuklu bir iç eldiven kullanmak veya araya mola vermek bu sorunu önler.
Soğuk havada dışarıda eldiven takmak da aynı ölçüde önemlidir. Rüzgâr ve düşük nem, derinin su kaybını hızlandırır ve çatlakları derinleştirir.
Tırnak Kenarı ve Parmak Uçları
Kuruluk en çok tırnak çevresinde kendini gösterir. Buradaki deri incedir ve çatladığında hem acı verir hem enfeksiyona açık hâle gelir.
Kalkan derileri koparmak yerine, keskin bir tırnak makasıyla dipten kesmek doğrudur. Bölgeye düzenli olarak yoğun bir krem veya bakım yağı uygulamak, yeniden çatlamayı önler.
Hava, Mevsim ve Ortam
Kuru ve ısıtılmış iç mekânlar, ellerin kurumasını hızlandırır. Kışın kalorifer nedeniyle düşen iç nem, kuruluğun mevsimsel olarak artmasının başlıca sebebidir.
Ortamdaki nemi artırmak, tek başına gözle görülür bir fark yaratır. Bunun yanında su tüketimini ihmal etmemek ve elleri gün içinde birkaç kez kremlemek çoğu kuruluk sorununu çözer. Çatlaklar kanamaya, kaşıntıya ya da iyileşmemeye başladıysa uzman görüşü almak gerekir.
Ellerin bakımı pahalı ürünlerden çok düzenle ilgilidir. Ilık suyla yıkamak, bastırarak kurulamak, nemliyken krem sürmek ve temizlik işlerinde eldiven kullanmak; bu dört alışkanlık birkaç gün içinde derinin görünümünü ve rahatlığını belirgin biçimde değiştirir.