Sabah Erken Kalkmanın Faydaları ve Zararları Nelerdir?

Erken kalkmak, üretkenlik üzerine yazılan hemen her metinde ilk sırada yer alıyor. Sabahın ilk saatlerinin sessizliği, kimse aramadan ve bildirim gelmeden geçen o zaman dilimi cazip geliyor. Ancak erken kalkmanın faydası, çoğu zaman erken kalkmaktan değil, yeterince uyumaktan geliyor.

Erken Kalkmanın Faydaları

İlk kazanç kesintisiz zaman. Sabahın erken saatlerinde telefon sessiz, ev sakin; bu da odaklanma gerektiren işler için verimli bir aralık yaratıyor. Kitap okumak, spor yapmak ya da ertelenen bir işi bitirmek gün başlamadan mümkün oluyor.

İkinci fayda ışıkla ilgili. Sabah saatlerinde alınan doğal ışık, biyolojik saati düzenleyerek akşam uykusunun daha kolay gelmesini sağlıyor. güneş ışığının faydaları yalnızca D vitamini ile sınırlı değil; sabah ışığı, ruh hâli ve uyku düzeni üzerinde de doğrudan etkili.

Üçüncüsü aceleyi ortadan kaldırması. Son dakikada kalkıp evden fırlamak yerine sakin bir kahvaltı yapmak, gün boyunca hissedilen gerginliği azaltıyor. Sabah rutini oturmuş kişilerde gün içindeki karar yorgunluğu da daha az görülüyor.

Erken Kalkmanın Zararları

En büyük risk uyku borcu. Gece geç yatıp sabah erken kalkmak, erken kalkmanın tüm faydasını siliyor. Kronik uykusuzluk dikkat, bağışıklık ve ruh hâli üzerinde belirgin biçimde olumsuz etki yapıyor. Toplam uyku süresi altı saatin altına indiğinde erken kalkmanın hiçbir avantajı kalmıyor.

İkinci konu kronotip. İnsanların bir bölümü genetik olarak geç yatıp geç kalkmaya eğilimli. Bu kişiler kendini zorla erken saate uydurmaya çalıştığında verim artmıyor, aksine gün boyu yorgunluk ve isteksizlik ortaya çıkıyor. Sabah insanı olmak bir erdem değil, biyolojik bir eğilim.

Sosyal uyumsuzluk da gözden kaçıyor. Ailenin ya da arkadaş çevresinin ritmine uymayan bir saatte yaşamak, akşam saatlerindeki sosyal hayattan kopmak anlamına gelebiliyor. Hafta içi erken kalkıp hafta sonu geç kalkmak ise vücudun ritmini bozan bir başka yaygın hata.

Nasıl Denenmeli?

Kalkma saatini bir anda iki saat öne çekmek yerine on beşer dakikalık adımlarla ilerleyin. Önce yatma saatini öne almadan uyanma saatini değiştirmeyin; kazanılması gereken şey erken kalkmak değil, yeterli uykuyla erken kalkmak.

Uyandıktan sonraki ilk yarım saatte perdeleri açın ve mümkünse dışarı çıkın. Alarmı ertelemek yerine telefonu yataktan uzağa koyun. Birkaç hafta denedikten sonra kendinizi hâlâ yorgun hissediyorsanız, bu düzenin size uymadığını kabul etmek de geçerli bir sonuç.